Rev. R.A Lorrain Mara saw chata chakaona

Eima pahno khai chiepa hawta mara râh thati pha vaw tlona he, 1907 September, 26 a chapa vata 2007 liata Gospel Centenary chhao patlopa a cha. MEC he Abeipa Khazohpa chhithana vata ano kuphei tah a vaw dua laipa ta ko(102) Awnanopa pitlo kawpa a vaw cha haw.

Marapa râh liata thati pha a vaw ngiatuana he a da tlapipa ta, eima rei khia cha MEC( Lakher Pinner Mission) nata MBA( American Baptist Mission) he Mara chysazy tah ama paduapa Awnanopa zy to Mother Church a cha awh tah thei awhpa a cha. Chaleipa ta mara Awnanopa phupy hropa zydua he MEC nata MBA tawta py a puapa sai ama cha tlyu awh.

RCA church dei he mara râh liata Missionary a vaw ngia tly ma reference tao awhpa hnei vana, keima ei hnei leina ky ei reih, reference awhpa y vei ei tah khona cha vei.

Rev. Chester Dr. Stait nata Rev. RA. Lorrain Mission Field dialog

Eima Missionaries he 1936 tawta mission field ama vawchhu pathao haw.

Rev. Chester Dr, Strait ta Rev. Reginald Author Lorrain hnota dated 23/6/1936 noh liata châ a vaw rohpa cha, “Ko varopi chho Ngalang liata lushain chysa na sohpa (Varchum) na vaw haw awhpa ei cha pahnosa”. [1] tahpa a cha

Rev. RA Lorrain tah 23rd June, 1936, Rev. Dr. Strait châ he ary la hawta a vaw lie, (1917-1919) pachutuhpa saikha lushain chysa a cha leipa lakher chysa a chapa he Ngalang liata ei soh, keima he Lushain chysa hriatuhpa hnei vana[2].

Rev. Dr Straint 12/9/1936 liata he hawta Rev. RA Lorrain lata cha a vaw roh hei, keima cha nama chakao lapa cha awhpa ta ei mâ thla haw, Sabong liata eima chysa he vaw awh haw awhpa a cha khia Ngalang liata na chysa chao he vaw awh haw awhpa tah a ry na tah awh ma?[3]

Nov 6th 1936 dated ta Dr Strait, RA Lorrain hnota a vaw papahopa châ liata na reipa hawta na chysazy na awh hawpaa ta, khazia Tlyra liata ama chhohkha tahno tai ama y[4]?

Rev. RA Lorrain ta he haw tah châ a vaw paphao hei, na cha ei vaw ly kawna, keima chhao ei chysa pachutuhpa ei vaw awh haw tarawpa ta, nama hriatuhpa zy ta eima khi Tlyra liata vaw tly ei tah, bati pei awhpata eima tly chiepa eima chysa moh patho he nama hriatuhpa zy ta Bati ama vaw pachasapa vata keima chhao ei chysa hriatuhpa zy ei vaw soh heipa a cha[5].

He hawta MBA (American Mission Society) missionaries nata Rev. RA Lorrain châ a vaw paphaopa ta râh ama vawchhupa vata Rev. RA Lorrain ta Letter Head hmapa tah 4/8/1937 liata Burma sawkha (The Burma Government lata châ a vaw roh. He châ he 28/8/1937 noh liata Defense Secretaries Office (Rangoon) liata a vaw tlo haw,[6] Home and Justifies Departments (Burma Secretarial , tah 27/8/1937 noh liata a vaw pangiapa a cha.

He RA Lorrain cha rôhpa vata India Colonel sakha nata Burma Colonel sawkha ta Case vaw tao ei tah, ama vaw sai pazi lyma. He case liata a vaw hria pazipa India Colonel sawkha nata Burma Colonel sawkha zy liata molaihpa zy cha a ry lazy he ama vaw cha.

(1) Yornald (Under Secretary to the Government of Burma, ( F.H, Esq; I.C.S) Defence Department Rangoon

(2) J.A Dawson, Eqs; CSI; C.I.E; I.C.S) Chief Secretary to the Government of Assam.

(3) L.L Peter (Superintendent, Lushai hills.)

(4) L.B Naylor, Esqr. B.Fr.S Chin Hills. (Deputy Commissioner Chin Hills)

(5) G.D Walker, (Commissioners, Maggwe Division)

(6) Commissioner, Shillong zy ama cha.

He mission field achhuna he 24th May, 1938 liata a rei pady khaipa a cha.

At a meeting held at Lugeawite on the 24th May, 1938, when all the Missionaries concern were present Mr Lorrain, on behalf of the Lakher Pioneer Mission, withdrawn all claim to the field lying east of the Boinu provided the American Baptist mission withdraw their clain to the Area of south of Boinu and west of the Thura and Saraw vah River, The New Area record of this will be found on page 29 of this proceed.[7]

American Baptist Mission Society Mara chhoh a vaw ngiana

1918 hnola Reverend Cope tah Hripi, Vaungteh, Zaphai , Khaungbung nata Lugewipi a vaw tly 1927 liata notla mission tawta Rezua nata tai a vaw tly hei. 1926 liata Rev. Cope he Timdim la a paly khai tawta 1927,28-29-30 nata 31 kôzy liata Dr. Strait ta he khizy he vaw tly thei khao vei, 1937 liata Dr. Strait tah Sabaungpi Rezue a hlaopa ta Boinu nochhi khizy a vaw tly.

Marapa saw chata American Mission Raihriana

American Mission Society ta Marapa saw chata rai a vaw hriapa he R.A Lorrain nata eima vaw moh pakho tita a hraipa y vei tah thei awhpa a cha. Eima Missionary RA lorrain he Mara saw chata tuapa a cha lei tlai khiata, American Mission ry liata nochhi Mara cha eima vaw y awhpa a cha, Marapa saw he Hiakhapa chysa lata eima vaw liata khai awh tah ei sila rei chhei tuh awh ma pi.

Eima Missionary RA Lorrain nochhi Mara râh a kaw ngiana.

February, 1925 liata Col, pasaina a lah, 1937 liata Vailipaw (Rev. Foxall) ta Nalang khi a kaw ngia. He liata missionaries thati pha chhona ky cha pahlaopa cha leipa ta missionaries ta mara râh a kaw ngiana he palasapa a cha.

Rev. RA. Lorrain ta Mara saw chata a chakhaona(Raihria)

Saikao a vaw tlo tawta ko(30) chho he mara châ tao pathi ta Biehrai thiepa nata Biehrai Parohpa thokhazy Mara rei tah a vaw roh khai haw. 27th July, 1936 liata India râh Mara khizy liata Mara châ tah a chupa school a vaw padua[8].

1958 liata Khazohpa Biehrai pathaipa(Holy Bible) he Mara châ ta Printed a cha haw. Lusai nata Chin chipho hry liata Biehrai a hnei tua chaipa eima vaw cha haw.

Mara zydua thati pha khaina râh ta a vaw pachasa khai haw.

Chipho sakha chata Apeimaw chaipa sakhai a chapa sakha he châ vaw cha hawta, Mara chipho pabohsa n’awhpa tah mia a vaw padua haw.

Sai pazina

Sawhmo mara chhao he 24/5/1939 Lungwewite, bie patluna hawta American Baptist Mission field liata a vaw y hawpa vata, daiti varopi chhoh cha Hiakha Hla nata Hiakha Biehrai he ama vaw hly.

Chi nata pho hropa châ nata reih thai awhpa he hmophapa chata hmiasiena chhao a vaw cha, eima râh nata reih nata eima châ a di sao tuhpa chata hma awhpa he cha, chiphoa sakha chata chi a chhi kawpa a cha.

Rev. RA. Lorrain nata Vailipaw chhao tah Bienô(Boinu) nochhi he vaw tly ei tah, thati pha vaw chhoh ei ta, Bati ama pachasapa ama vaw ypa vata American Baptist Mission a vaw ngia leipa chhaota Lautuh, Zaophei nata Sawhmo Mara saw zydua he Krizypa râh a vaw cha thla pyly awhpa a cha.

American Baptist Mission mara râh liata a vaw ngiapa vata tano taita MEC nata MBA Awnanopa py kha liata vaw y thei khao mapi.

RA. Lorrain vata Mara saw Ananopa eima vaw cha hlei khota chipho chata ryusoh kawpa châ chhao a I kawpa ta a vaw y haw. Tano liata a vaw kiathy lyma.

RA. Lorrian Tlai he Mara râh liata a vaw ngia leipata vaw y tlai mawsala, Nachhi mara Matuhpi pai nata Thatlang pai cha Kiakha chipho disaopa ta eima cha awh. Nochhih Mara râh Palaetwa pai chhao Rakhine chipho daisaopa eima vaw cha awh. Myanmar Immigration Department liata Biephuapa “Declaration” cha Alei ta a palapa vata chipho lei thei vei, Chysa tah a palapa(A disaopa) vata chipho a lei tahpa a cha.


[1] Dr Chester

[2] Lorrain cha paphaopapa

[3] Dr. Straint

[4] Dr Starit

[5] Lorrain

[6] Defence Department Rangoon

[7] Missionfield

[8] Lorrian

Share and Enjoy:

Leave a Reply

You must be logged in to post a comment.